W 2023 roku krakowscy urzędnicy przyjęli do realizacji plan budowy żłobków. Dzięki niemu w mieście powstaje 11 nowych żłobków samorządowych, a placówka na os. Willowym przechodzi remont. Inwestycje realizowane są w ramach programu „Aktywny Maluch 2022–2029”, finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy. Dzięki budowanym placówkom mieszkańcy zyskają ponad 1060 nowych miejsc w żłobkach. To wzrost o około 33% w stosunku do obecnej liczby. Budowane placówki mają być nowoczesne, stworzone w technice modułowej z uwzględnieniem terenów zielonych.
Takie moduły bardzo przyśpieszają pracę. W ciągu roku udało nam się wyburzyć stary budynek po dawnym przedszkolu, zrealizować, ustawić te nowe moduły i doprowadzić do wykończenia wnętrza żłobka. Sale są gotowe, pozostaje wniesienie mebli i innego wyposażenia. Mamy zielony dach, na którym zamontowane są panele fotowoltaiczne, które będą istotnie ograniczały koszty utrzymania tego żłobka. Jest wentylacja mechaniczna, ogród deszczowy oraz zbiornik na wodę szarą, którą można wykorzystywać do celów ogrodniczych. Koszt budowy takiej placówki na przykładzie tej przy ulicy Jabłonkowskiej w Bronowicach to jest około 19 milionów złotych, z czego 11 milionów to dofinansowanie z programu "Aktywny Maluch" - mówi Łukasz Szewczyk, Dyrektor Zarządu Inwestycji Miejskich w Krakowie.
Budowa 11 nowych żłobków oraz modernizacja placówki na os. Willowym ma zakończyć się jeszcze w tym roku. Dzięki temu do końca 2026 roku w krakowskich żłobkach rodzice będą mieli do dyspozycji łączną pulę niemal 13 tysięcy miejsc.
Żłobki powstaną na przykład: w Wadowie, na Luboczy, Wzgórzach Krzesławickich. Przy ulicach: Niebyłej, Księcia Józefa, Działowskiego, Wróblowickiej, Krzemionki, Rybitwy, Drożyska, Karaszewicza-Tokarzewskiego, a modernizacja żłobka na os. Willowym zwiększy jego pojemność o 50 dzieci. Do końca marca żłobek przy Jabłonkowskiej będzie oddany. Myślę, że od września tutaj rodzice będą mogli zostawiać dzieci. W tym żłobku mamy siedem oddziałów, w sumie około 20 dzieci w jednym oddziale - mówi Maria Klaman, Zastępczyni Prezydenta Miasta Krakowa.
Urzędnicy wyliczają, że na terenie miasta funkcjonuje obecnie 409 żłobków, klubów dziecięcych oraz dziennych opiekunów, oferujących łącznie 12,6 tys. miejsc. W tym systemie funkcjonują 33 żłobki miejskie: 22 samorządowe (2 331 miejsc) oraz 11 prowadzonych na zlecenie miasta (767 miejsc). W Krakowie funkcjonują także żłobki niepubliczne (276 żłobków) kluby dziecięce (18), które oferują 9,6 tys. miejsc. Działa również 82 dziennych opiekunów. Ponad 95% miejsc objętych jest miejskim dofinansowaniem.
Samorządowe żłobki w Krakowie są bezpłatne, a do żłobków niesamorządowych dopłacane są pieniądze zarówno z programu "Aktywny Rodzic" w kwocie 1500 złotych, ale też od miasta jako dodatkowa dotacja w wysokości obecnie 600 złotych na miesiąc. I tak będzie aż do końca sierpnia tego roku. Od września stawka ta będzie wynosiła około 400 złotych. Odkąd wszedł program "Aktywny Rodzic" wiele miejscowości, miast wojewódzkich w ogóle wycofało się z tego finansowania. Nasza dotacja wynosząca wcześniej ponad 700 złotych była najwyższą w Polsce. Aktualnie równamy znów do standardu krajowego i dlatego właśnie będziemy to dostosowywać, ale nie planujemy wycofywania się z tych dotacji. Stawki będą fluktuować, ale będziemy wspierać te placówki, bo uważamy, że potrzebujemy żłobków zarówno samorządowych, jak i prywatnych - mówi Anna Bałdyga, przewodnicząca Komisji Edukacji w Radzie Miasta Krakowa.
W 2026 roku wysokość dotacji dla placówek niepublicznych wynosi 2,90 złotych za godzinę opieki na dziecko zamieszkałe w Krakowie (od stycznia do sierpnia) oraz 1,90 złotych od września do grudnia. W przypadku dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności stawka wynosi 6 złotych za godzinę. Nowe stawki obniżające wartości dotacji dla niepublicznych żłobków przegłosowali w ubiegłym roku krakowscy radni - głównie głosami klubów Koalicji Obywatelskiej i Lewicy.