Nie żyje Wiesław Myśliwski. Polska literatura w żałobie po stracie wybitnego pisarza

2026-03-30 10:31

W wieku 94 lat zmarł Wiesław Myśliwski, jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy współczesnych, prozaik, dramaturg i eseista. Był dwukrotnym laureatem Nagrody Literackiej Nike, autorem tak fundamentalnych powieści jak "Widnokrąg" czy "Traktat o łuskaniu fasoli". Informację o jego śmierci przekazały media w poniedziałek rano, pogrążając w smutku świat polskiej literatury.

Wiesław Myśliwski

i

Autor: AKPA

Smutna wiadomość o odejściu jednego z najważniejszych twórców polskiej literatury obiegła kraj 30 marca. Jak podał "Tygodnik Powszechny", wybitny prozaik zmarł zaledwie kilka dni po swoich 94. urodzinach, które obchodził 25 marca. Wiesław Myśliwski urodził się w 1932 roku w Dwikozach koło Sandomierza, a doświadczenia związane z miejscem urodzenia i polską wsią stały się jednym z kluczowych motywów jego twórczości.

Swoją przyszłość początkowo planował związać z budową okrętów, jednak ostatecznie ukończył filologię polską na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Przez wiele lat związany był z Ludową Spółdzielnią Wydawniczą, a w latach 1975-1990 kierował redakcją kwartalnika "Regiony".

Twórczość Wiesława Myśliwskiego: od "Nagiego sadu" po Nagrody Nike

Jako prozaik zadebiutował w 1967 roku powieścią "Nagi sad", w której opowiedział o swoim ojcu. Już wtedy krytycy zwrócili uwagę na dojrzałość jego pisarstwa. Kolejne utwory, takie jak "Pałac" (1970) czy monumentalna epopeja chłopska "Kamień na kamieniu" (1984), ugruntowały jego pozycję w kanonie polskiej literatury.

Największe laury przyniosły mu jednak dwie późniejsze powieści. W 1998 roku otrzymał Nagrodę Literacką Nike za "Widnokrąg", a w 2007 roku ponownie został uhonorowany tym prestiżowym wyróżnieniem za "Traktat o łuskaniu fasoli". Myśliwski słynął z niezwykłej precyzji i powolnego tempa pracy, publikując kolejne książki średnio co 10 lat. Jak sam przyznał w jednym z wywiadów, pomysł na "Traktat o łuskaniu fasoli" nosił w sobie przez blisko 40 lat.

Pisarz chłopskiego losu i uniwersalnych prawd

Choć często określano go mianem reprezentanta nurtu chłopskiego w literaturze, jego twórczość wykraczała daleko poza te ramy. Myśliwski, czerpiąc z doświadczeń i języka wsi, tworzył uniwersalne opowieści o ludzkim losie, pamięci, czasie i egzystencji. Wielu krytyków widziało w jego powieściach traktaty o charakterze metafizycznym.

Jak sam mówił o sobie w 2019 roku, wyznacznikiem jego twórczości była prostota. - Moje credo pisarskie to prostota, prostota i jeszcze raz prostota. Kiedy siadam do pisania, chciałbym zapomnieć o wszystkich książkach, jakie przeczytałem, całej tej literaturze - wyznał podczas spotkania z czytelnikami.

Nie tylko powieści. Myśliwski jako dramaturg i autor światowy

Wiesław Myśliwski był autorem nie tylko znakomitych powieści, ale także cenionych dramatów. Do najważniejszych z nich należą "Złodziej", "Klucznik", "Drzewo" oraz "Requiem dla gospodyni". Jego utwory były wielokrotnie przenoszone na deski teatrów i ekranizowane przez tak wybitnych reżyserów jak Kazimierz Dejmek, Wojciech Marczewski czy Izabella Cywińska.

Dzieła Myśliwskiego przetłumaczono na ponad 20 języków, w tym angielski, francuski, niemiecki, hiszpański i hebrajski. Pisarz był laureatem wielu nagród i odznaczeń państwowych, w tym Złotego Medalu "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". Kilka uniwersytetów, w tym Uniwersytet Jagielloński, przyznało mu tytuł doktora honoris causa.