Spis treści
- Ile kosztuje remont dawnego Empiku w Warszawie?
- Do kogo należy kamienica przy Nowym Świecie 15/17?
- Jakie prace wykonano w dawnym Empiku na Nowym Świecie?
- Co powstanie w budynku po Empiku w Warszawie?
- Ratusz o przyszłości kamienicy przy ul. Nowy Świat 15/17
- Bitwa pod Empikiem i zamknięcie kultowego salonu w Warszawie
- Historia budynku przy Nowym Świecie 15/17 w Warszawie
Ile kosztuje remont dawnego Empiku w Warszawie?
Gmach przy ul. Nowy Świat 15/17 pozostaje nieużytkowany od prawie pięciu lat. Wcześniej, przez przeszło siedemdziesiąt lat, funkcjonował w tym miejscu jeden z najsłynniejszych warszawskich salonów sieci Empik. Obecnie ten zabytkowy obiekt oczekuje na fundusze oraz ostateczne rozstrzygnięcia w sprawie swojego dalszego losu.
Stołeczny magistrat zamierza w pierwszej kolejności zrealizować najpilniejsze roboty naprawcze. W tym celu w lipcu 2026 r. władze miasta zwróciły się do wojewody mazowieckiego z wnioskiem o zagwarantowanie funduszy z budżetu państwa.
Stosowną dokumentację opracował Zarząd Mienia Skarbu Państwa, będący miejską jednostką, która zarządza państwowymi gruntami i budynkami. Warszawscy urzędnicy wyliczyli swoje potrzeby finansowe na 3,4 mln zł w 2027 r. oraz 300 tys. zł w 2028 r.
W sumie daje to kwotę rzędu 3,7 mln zł. Wojewoda mazowiecki przekazał już ten wniosek do Ministerstwa Finansów, gdzie dokument jest obecnie rozpatrywany.
„Kompleksowe prace remontowe i rewitalizacyjne budynku przy ul. Nowy Świat 15/17 wymagają zaangażowania znacznych środków finansowych i są uzależnione od uzyskania dotacji celowych z budżetu wojewody mazowieckiego” – przekazała Marzena Gawkowska z biura prasowego stołecznego ratusza.
W praktyce kwestia wypłaty tych funduszy pozostaje otwarta. Resort finansów musi w pierwszej kolejności przychylić się do wniosku i zarezerwować w budżecie wymagane sumy.
Do kogo należy kamienica przy Nowym Świecie 15/17?
Pomimo faktu, że gmachem zarządza jednostka podległa miastu, sama nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a nie stolicy.
Z tego powodu stołeczni urzędnicy nie mogą na własną rękę podejmować kluczowych kroków w sprawie renowacji, przeznaczenia budynku czy oddania go wybranej placówce. Niezbędne jest w tym zakresie porozumienie z reprezentującym rząd wojewodą mazowieckim.
Kolejną barierę stanowi wpisanie obiektu do rejestru zabytków. Wszelkie poważniejsze prace budowlane muszą brać pod uwagę wytyczne konserwatora oraz historyczny kształt gmachu.
W efekcie wszelkie zamierzenia prezydenta Rafała Trzaskowskiego i podległych mu urzędników wymagają uzgodnień zarówno z wojewodą, jak i mazowieckim konserwatorem zabytków.
Jakie prace wykonano w dawnym Empiku na Nowym Świecie?
W ciągu ostatnich kilku lat stołeczny samorząd realizował w tym miejscu głównie roboty zabezpieczające. Chodziło w nich o powstrzymanie postępującego niszczenia opuszczonego obiektu, a nie o jego kompleksową odnowę. W ramach tych działań zdołano już zabezpieczyć zniszczone schody, skontrolować kondycję stropów oraz zbić odpadający tynk z elewacji.
Gruntowna odnowa gmachu wymusi przeprowadzenie o wiele szerszych prac budowlanych, co bezpośrednio przełoży się na znacznie wyższe koszty. W planach trzeba uwzględnić roboty obejmujące instalacje, fasadę, pomieszczenia wewnętrzne i systemy przeciwpożarowe. Szczegółowy harmonogram działań określą dopiero wytyczne konserwatorskie oraz dokumentacja techniczna.
Co powstanie w budynku po Empiku w Warszawie?
Stołeczny magistrat nie sprecyzował jeszcze ostatecznej funkcji, jaką ma pełnić ten gmach w przyszłości. W niedalekiej przeszłości urzędnicy planowali oddanie budynku w dzierżawę na okres dziesięciu lat, a wojewoda mazowiecki wyraził nawet zgodę na zorganizowanie nieograniczonego przetargu.
Zwycięzca takiego postępowania miał przejąć do zagospodarowania blisko 945 mkw. przestrzeni i wziąć na siebie ciężar niezbędnego remontu. Dzięki temu gmach w sąsiedztwie ronda de Gaulle’a znów przyciągałby ludzi i ożywiłby tę część Nowego Światu. Cały proces jednak zawieszono, ponieważ w lutym 2025 r. chęć przejęcia nieruchomości wyraziło Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
W doniesieniach prasowych sugerowano wówczas, że w kamienicy mogłoby znaleźć swoją siedzibę Narodowe Centrum Kultury. Ostatecznie jednak dotychczasowe koncepcje komercyjnego lub publicznego wykorzystania obiektu zakończyły się fiaskiem.
Z biegiem czasu w stołecznym ratuszu przeważyła opinia, że gmach przy Nowym Świecie 15/17 nie powinien ponownie trafić w ręce prywatnych przedsiębiorców. Takiemu podejściu sprzeciwiali się niektórzy radni, w tym również reprezentanci Koalicji Obywatelskiej. Przekonywali oni, że w tej lokalizacji przydałby się punkt napędzający ruch pieszych, na przykład luksusowy sklep lub butik.
Ratusz o przyszłości kamienicy przy ul. Nowy Świat 15/17
Obecnie władze miasta jasno komunikują, że wykluczają komercyjny wynajem tej nieruchomości. Taka decyzja przesądza o tym, że w dawnej siedzibie Empiku nie otworzy się żaden nowy bank, lokal gastronomiczny, wielki sklep czy salon popularnej sieci.
„Budynek ma służyć celom publicznym i nie jest przewidziany pod wynajem komercyjny. Trwają rozmowy z potencjalnie zainteresowanymi jednostkami, instytucjami publicznymi, by wypracować właściwą formę udostępnienia i zagospodarowania nieruchomości” – poinformowała Marzena Gawkowska.
Przedstawiciele magistratu na tym etapie nie zdradzają, z jakimi konkretnie podmiotami prowadzą negocjacje.
Bitwa pod Empikiem i zamknięcie kultowego salonu w Warszawie
Sieć Empik ostatecznie opuściła zajmowany lokal w lutym 2022 r. Od tego momentu znane warszawiakom pomieszczenia stoją zamknięte na cztery spusty.
Przez dekady ten konkretny punkt stanowił jeden z najważniejszych adresów handlowych w samym sercu stolicy. Mieszkańcy regularnie odwiedzali go w celu zakupu prasy, książek, płyt czy biletów na wydarzenia, traktując to miejsce również jako świetny punkt orientacyjny do umawiania spotkań.
W ostatnich latach budynek zapisał się w pamięci za sprawą zajść podczas Marszu Niepodległości z 11 listopada 2020 r., kiedy to grupa manifestantów starła się tam z siłami policyjnymi. Tamte gwałtowne zamieszki zyskały w przestrzeni publicznej ironiczną nazwę „bitwy pod Empikiem”. Funkcjonariusze zostali wówczas obrzuceni kamieniami, racami i innymi przedmiotami, na co odpowiedzieli wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego.
Od chwili wyprowadzki najemcy gmach ten pozostaje jednym z najbardziej rzucających się w oczy opuszczonych obiektów w centralnej części Warszawy. Postępująca degradacja budynku jest wyjątkowo widoczna z uwagi na jego eksponowaną lokalizację u zbiegu Alej Jerozolimskich i Nowego Światu, w bezpośrednim sąsiedztwie ronda de Gaulle’a.
Historia budynku przy Nowym Świecie 15/17 w Warszawie
Dzieje tej konkretnej działki sięgają jednak o wiele głębiej w przeszłość. Już w 1823 r. pod adresem Nowy Świat 15 stanęła pierwsza okazała kamienica, którą na zlecenie Antoniego Husaka zaprojektował Adolf Schuch. W 1882 r., gdy właścicielem posesji był handlarz herbatą Wsiewołod Istomin, gmach przeszedł przebudowę i został podwyższony według planów Józefa Hussa.
W okolicach 1932 r. w budynku tym funkcjonował nowoczesny kompleks rozrywkowy pod szyldem Café Club, łączący w sobie kawiarnię, restaurację oraz salę dancingową. Dodatkowo od strony Alej Jerozolimskich dobudowano niski, parterowy pawilon zwieńczony na dachu tarasem.
W latach hitlerowskiej okupacji lokal Café Club zastrzeżono wyłącznie do użytku Niemców. To właśnie to miejsce stało się celem dwóch zamachów przeprowadzonych przez Gwardię Ludową, do których doszło w październiku 1942 r. i w lipcu 1943 r.
Działania wojenne doprowadziły do zniszczenia historycznej zabudowy, a znany dziś gmach oddano do użytku w 1950 r. jako jeden z symboli podnoszenia miasta z ruin. Na fasadzie tego budynku umieszczono napis „Cały naród buduje swoją stolicę”.
Ten charakterystyczny slogan doskonale kojarzą niemal wszyscy mieszkańcy przechodzący przez skrzyżowanie Alej Jerozolimskich z Nowym Światem. Z racji tak prestiżowego usytuowania architekci nadali obiektowi okazały kształt wpisujący się w ówczesną propagandę. Przez pewien czas urzędowała tam Naczelna Rada Odbudowy Warszawy, a w późniejszym okresie gmach służył Związkowi Zawodowemu Pracowników Kultury i Sztuki.
W 1951 r. w murach budynku zainaugurował działalność Klub Międzynarodowej Prasy i Książki. Parter zagospodarowano wówczas na kawiarnię dysponującą w sezonie letnim ogródkiem, natomiast w podziemiach urządzono salę wystawową, a na piętrze przestrzeń przeznaczoną na zebrania.
