Spis treści
Willa przy Estońskiej 6 na Saskiej Kępie. Niegdyś zachwycała nowoczesnością
Przy ulicy Estońskiej 6 w Warszawie znajduje się budynek, który w okresie międzywojennym wyróżniał się na tle ówczesnej zabudowy. Willa powstała w latach 30. XX wieku według projektu Jadwigi Dobrzyńskiej i Zygmunta Łobody, małżeństwa architektów, które postanowiło stworzyć dla siebie miejsce łączące funkcje mieszkalne z przestrzenią przeznaczoną do pracy.
Wybór lokalizacji nie był przypadkowy. W dwudziestoleciu międzywojennym Saska Kępa stawała się jednym z najciekawszych pod względem architektonicznym zakątków stolicy. To właśnie tutaj powstawały modernistyczne wille, których twórcy eksperymentowali z formą, układem pomieszczeń i funkcjonalnością budynków. Dom przy Estońskiej doskonale wpisywał się w ten nurt, stanowiąc przykład odważnego jak na tamte czasy myślenia o przestrzeni mieszkalnej.
Historia inwestycji sięga prawdopodobnie 1929 roku, kiedy miały powstać pierwsze założenia projektu. Na rozpoczęcie budowy trzeba było jednak poczekać do lipca 1932 roku. Prace przebiegały na tyle sprawnie, że w maju 1933 roku Dobrzyńska i Łoboda wprowadzili się do ukończonej willi. Co ciekawe, dom wzniesiono systemem gospodarczym. W praktyce oznaczało to, że architekci nie tylko odpowiadali za jego wygląd, lecz także samodzielnie organizowali realizację inwestycji i sprawowali nad nią nadzór.
Dalsza część artykułu znajduje się pod galerią.
Willa Dobrzyńskiej i Łobody na Estońskiej 6
Modernistyczna perła Warszawy. Tak wyglądał dom inspirowany projektami Le Corbusiera
Konstrukcja przy ulicy Estońskiej 6 wyraźnie odcinała się od klasycznych willi, które powszechnie kojarzono z przedwojenną zabudową stolicy. Twórcy zdecydowali się na zastosowanie prostej bryły geometrycznej, dużych przeszkleń oraz jasnych elewacji. Cały gmach był stosunkowo wąski i wysoki, a jego estetyka bezpośrednio czerpała z zyskujących wówczas na popularności w Europie założeń modernizmu.
W realizowanym projekcie wyraźnie zarysowały się także inspiracje dorobkiem słynnego architekta Le Corbusiera. Wyróżnikami warszawskiego obiektu stały się długie pasma okienne, częściowe uniesienie konstrukcji na specjalnych podporach oraz płaski dach zaaranżowany na taras. Projektanci przywiązali również dużą wagę do detali wykończeniowych, umieszczając w strefie wejściowej oraz we wnętrzach szklane pustaki, nazywane luksferami.
Zabytkowa willa na Saskiej Kępie popada w ruinę. Co dalej z budynkiem przy Estońskiej?
Obecny stan obiektu przy ulicy Estońskiej w niczym nie przypomina już czasów jego historycznej świetności. Budynek, który dawniej prezentowano w prestiżowym magazynie „Architektura i Budownictwo”, jest dziś w bardzo złej kondycji technicznej i ulega dalszej degradacji. Losy niszczejącej nieruchomości po raz kolejny wywołały dyskusję dotyczącą skutecznej ochrony cennych zabytków architektury na terenie Warszawy.
Z informacji przytaczanych przez serwis „Architektura-Murator” wynika, że warszawska willa została ujęta w gminnej ewidencji zabytków. Taki status prawny nie daje jednak automatycznej gwarancji, że niszczejący budynek doczeka się odbudowy w swoim pierwotnym, historycznym kształcie.