• Śmierć Wandy Traczyk-Stawskiej nastąpiła 18 sierpnia 2026 roku.
• Zmarła należała do grona najbardziej znanych i zasłużonych uczestniczek Powstania Warszawskiego.
• Tuż przed uroczystością Wszystkich Świętych 1 listopada zobaczyliśmy jak wygląda jej grób.
31
Grób Wandy Traczyk-Stawskiej na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim
Nazywana strażniczką pamięci bohaterka odeszła 18 sierpnia 2026 roku. Miała 99 lat. 31 sierpnia Warszawiacy towarzyszyli jej w ostatniej drodze. W ceremonii pogrzebowej, która odbyła się w Bazylice Świętego Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu, uczestniczyli między innymi Rafał Trzaskowski, Małgorzata Kidawa-Błońska i Mariusz Frankowski, a także duchowni abp Adrian Galbas oraz kard. Kazimierz Nycz.
Chociaż już na początku października działająca jako oddział Muzeum Warszawy Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy oficjalnie zyskała imię Wandy Traczyk-Stawskiej, jej własna mogiła prezentuje się niezwykle skromnie. Na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim, gdzie spoczęła, stoi jedynie zwykły drewniany krzyż z tabliczką z nazwiskiem. Wokół niego ułożono wieńce z biało-czerwonymi wstęgami i kwiaty, a pomiędzy nimi stoją znicze częściowo przysypane jesiennymi liśćmi. Za życia pani Wanda nieustannie troszczyła się o to, aby groby jej powstańczych towarzyszy broni oraz innych żołnierzy miały należytą opiekę. Obecnie to na nas spoczywa obowiązek pamięci o jej osobie i to nie tylko przy okazji świąt.
54
Kim była Wanda Traczyk-Stawska? Historia bohaterki Powstania Warszawskiego
Przyszła bohaterka przyszła na świat 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. W czasie wojny Wanda Traczyk-Stawska służyła w szeregach Armii Krajowej i brała czynny udział w Powstaniu Warszawskim.
Do podziemnej walki o niepodległość dołączyła jeszcze jako nastolatka, wstępując w 1942 roku do Szarych Szeregów. Pod pseudonimami „Atma” i „Pączek” realizowała zadania w ramach małego sabotażu, brała udział w akcji „N” oraz zajmowała się kolportażem prasy konspiracyjnej. W dniu wybuchu Powstania Warszawskiego, 1 sierpnia 1944 roku, liczyła sobie zaledwie 17 lat. Jako żołnierka Armii Krajowej pełniła funkcję łączniczki oraz strzelca w oddziale osłonowym Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. Jej szlak bojowy wiódł między innymi przez Powiśle oraz Śródmieście.
Przez dziesięciolecia po zakończeniu wojny poświęcała się przybliżaniu losów powstańców oraz dbaniu o ich godne upamiętnienie. Duży nacisk kładła również na to, by zachować pamięć o cywilnych ofiarach konfliktu zbrojnego. Zawsze odważnie i otwarcie prezentowała własne poglądy, zabierała głos w sprawie aktualnych wydarzeń, a także aktywnie wspierała inicjatywy broniące wartości demokratycznych i praw człowieka.
